انواع گیربکس‌هایی که ایران‌خودرو استفاده می‌کند یا در حال توسعه است

1. گیربکس دستی (Manual / MT)
   این نوع گیربکس در بسیاری از مدل‌های ایران‌خودرو به کار رفته است.
   اخیراً ایران‌خودرو اقدام به توسعه یک گیربکس دستی ۶ سرعته (MT6) کرده است. 
   مزایای این گیربکس 6 سرعته عبارت‌اند از: کاهش دور موتور در سرعت‌های بالا، کاهش مصرف سوخت، بهبود شتاب‌گیری در بازه وسیع‌تر دنده‌ها. 
   در طراحی این گیربکس، اجزایی مانند پوسته، شفت‌های ورودی و خروجی، سنکرونایزرها، سیستم تعویض دنده و دسته دنده بهبود یافته‌اند تا صدای گیربکس کمتر شود و احتمال خروج دنده کاهش یابد.

2. گیربکس اتوماتیک / نیمه‌اتوماتیک / دوکلاچه (Automatic / Semi-Auto / DCT)
   ایران‌خودرو در سال‌های اخیر به سمت بومی‌سازی گیربکس اتوماتیک و گیربکس دوکلاچه حرکت کرده است.

   • در سال ۱۴۰۳ برنامه تولید گیربکس اتوماتیک دوکلاچه (DCT) اعلام شده است تا روی مدل‌هایی مانند تارا و ری‌را نصب شود.

   • قرارداد طراحی و ساخت گیربکس هفت سرعته دوکلاچه (WET-7DCT) با یک شرکت چینی منعقد شده است تا این نوع گیربکس بر روی پلتفرم‌های جدید ایران‌خودرو به کار رود.

   • پیش از این نیز گیربکس دستی ۶ سرعته طراحی و رونمایی شده است که بخش عمده قطعات آن بومی است.

مزایا و چالش‌های گیربکس‌های جدید ایران‌خودرو

مزایا

• کاهش مصرف سوخت: استفاده از دنده ششم در گیربکس دستی و طراحی بهینه‌تر در گیربکس‌های اتومات باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود.

• بهبود تجربه رانندگی: تعداد دنده بیشتر، تقسیم بهتر بازه سرعت‌ها، نرم‌بودن تعویض دنده‌ها و کاهش لرزش و صدا به تجربه بهتر راننده کمک می‌کند.

• کاهش ارزبری: بومی‌سازی گیربکس‌ها باعث کاهش واردات قطعات مرتبط می‌شود.

• پیشرفت فنی و دانش طراحی داخلی: طراحی و تولید گیربکس‌های پیشرفته‌تر نیازمند دانش مهندسی بالا است و موفقیت در این زمینه می‌تواند صنعت قطعه‌سازی داخلی را تقویت کند.

چالش‌ها

• پیچیدگی و دقت ساخت بالا: گیربکس‌های اتوماتیک و دوکلاچه نسبت به گیربکس دستی نیاز به دقت بیشتری در تولید دارند، و خطا در ساخت اجزای حساس می‌تواند موجب لرزش، صدای زیاد یا خرابی شود.

• تأمین قطعات و مواد اولیه: حتی اگر طراحی بومی باشد، برخی قطعات خاص (بلبرینگ، مواد فولادی ویژه، سیستم کنترل الکترونیک) ممکن است وارداتی باشند یا نیاز به تامین‌کننده قوی داخلی داشته باشند.

• پایش، تست و تضمین کیفیت: برای اینکه گیربکس جدید دوام و عملکرد خوبی داشته باشد، باید آزمایش‌ها و کنترل کیفیت سنگینی انجام شود؛ در سال‌های اول ممکن است مشکلات به صورت «نوزاد» مشاهده شوند.

• مهارت تعمیر و نگهداری: تعمیرکاران و مراکز خدمات پس از فروش باید توانایی عیب‌یابی و تعمیر گیربکس‌های جدید (به ویژه اتوماتیک و دوکلاچه) را کسب کنند؛ اگر آموزش کافی نباشد، کاربر نهایی ممکن است با مشکلات مواجه شود.

• هزینه‌ی توسعه و سرمایه‌گذاری بالا: توسعه خط تولید گیربکس اتوماتیک یا دوکلاچه نیاز به سرمایه‌گذاری بالا (ماشین‌آلات دقیق، تجهیزات تست، نیروی متخصص) دارد.